Talagunda ತಾಳಗುಂದ

image40

About Talagunda

Sporadic exploration around Talagunda has brought to light early historic vestiges in the form of brick structures. An inscription in Prakrit of the Satavahana period found at Malavalli, 7 km north-east of Talagunda. Proves that the place was under the occupation of the Satavahanas right from first-second century A.D. Later, it is referred to as Sthana Kundura in Kadamba inscriptions. It was the home town of the Kadambas of Vaijayanti (Banavasi) who won over the Chutus and established the first indigenous Kannada Kingdowm in around the first quarter of the fourth century A.D, with their capital at Banavasi.  

Pranavesvara Temple, Talagunda

The Pranavesvara Temple is a small austere square building with a Garbhagriha and a Sukanasi. The Garbhagriha houses a large Siva-Linga on a Bhadra Pitha. The epigraphical record reflects that the Sivalinga in the Garbhagriha was worshipped from the time of Satakamni (Satakarni) rulers and the shrine itself appears to have been constructed around fourth century A.D. A Sanskrit inscription in a box-headed charters with an invocation to god Pasupati engraved on the right door-jamb of the Pranavesvara temple, which registers a grant of money for feeding thirty residents of Sthanakunjapura by Kakusitra of the Bhatari family who was a feudatory of the Kadamba king. 


ಪ್ರಣವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ತಾಳಗುಂದ.

ತಾಳಗುಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ  ನಡೆಸಿದ ಪರಿಶೋಧನೆಯಲಿ್ಲ ದೊರೆತ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಿಮದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರುಹುಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ತಾಳಗುಂದದಿಂದ ಏಳು ಕೀ.ಮೀ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಳವಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲದ ಪ್ರಕೃತ ಶಾಸನದಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಒಂದು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಶಾತವಾಹನರಿಂದ ಅಳಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಕದಂಬ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ತಾನ-ಕುಂದುರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕದಂಬರ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದು. ಇವರು ಚುಟು ವಂಶಸ್ಥರನ್ನು ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಓಡಿಸಿ  ಕ್ರಿ.ಶ. 4 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬನವಾಸಿಯನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರಣವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ಚೌಕಾಕಾರದ ದೇವಗುಲವಾಗಿದ್ದು ತಲವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗೃಹ ಮತ್ತು ಸುಖನಾಸಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಭದ್ರಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಒಂದು ಬೃಹತ ಲಿಂಗವಿದೆ. ಈ ಶಿವಲಿಂಗವು ಶತವಾಹನ ಅರಸರುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 4ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಪಶುಪತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಾ್ರರಂಭವಾಗುವ ಚೌಕಾಕಾರದ ತಲೆಯುಳ್ಳ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಬರೆದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನವನ್ನು ದ್ವಾರಭಂದದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕದಂಬರ ಸಾಮಂತನಾದ 'ಭಟಾರಿ' ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಾಕುಸ್ಥನೆಂಬುವವನು ಸ್ತಾನಕುಂಜಾಪುರದ ಮೂವತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಜೀವನಾಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

Inscribed Pillar, Talagunda

The holy primeval god Bhava, found here, is said to have been worshipped by the Satakamnis as per the inscription. Talagunda was an ancient Agrahara town called Sthana-Kundura in inscriptions, the original home of the Kadambas of Banavasi, the earliest indigenous kingdom in Karnataka. Datable to fifth century A.D. in box-headed Kadamba characters, the inscribed stone pillar in front of the Pranavesvara temple records that a tank was got excavated by king Kakusthavarman (A.D. 405-430), for the use of the temple. But virtually this is a historical document giving an account of the origin of the Kadabas. Their pedigree down to Santivarman, son of Kakustha is recorded. The inscription, in chaste Sanskrit of the Kavya style, was composed by poet Kubja. It also relates the circumstances leading to the foundation of a kingdom by Mayurasarman and recounts the achievements of his successors. This is one of the most important inscriptions of Karnataka shedding light on several aspects of Karnataka history and cultur 

Best time to visit Talagunda

August to January is considered the season to visit this and nearby interesting places.

image41

How to reach Talagunda

Information will be updated shortly

image42

Places around Talagunda

 Information will be updated shortly